ماجراي ما از سال 57 آغاز ميشود، سال انقلاب. و انقلاب همزاد انديشه چپ است. گفتمان غالب در آن سالها گفتمان چپ است، با قلمرويي وسيع: از الحاد تا اسلام، از اعتقاد به قهر مسلحانه تا قول به اصلاحات سوسياليستي. همه متفق بر اينكه نظام حاكم بايد برود. اما اينكه چه نظامي بايد جايگزين آن […]
ادامه مطلبنوشته ها و گفته ها
تولید علم دستوری و فرمایشی نیست
1- به طور کلی چه رابطه و نسبتی میان حکومت و یا دولت و اندیشه ورزی و تولید فکر وجود دارد؟ میان حکومت ها و رشد و رونق اندیشه و علم نسبت هست و نیست. نسبت هست به این معنا که شرایط مساعد اجتماعی و اقتصادی و سیاسی برای رشد اندیشه و بسط علم موثر […]
ادامه مطلبشکست اندیشه ها
– وقتی که از شکست یک اندیشه سخن می گوییم، این سخن دقیقاً به چه معناست؟ فقدان انسجام منطقی یا عدم امکان تحقق؟ = اجازه بدهید ابتدا مفاهیم را تحلیل و ایضاح کنیم. اندیشه ممکن است درست یا نادرست باشد. به عبارت دیگر، گاهی سخن از صادق بودن یا موجه بودن یک اندیشه در میان […]
ادامه مطلبروشنفکران و قدرت
1. فرض غالب این است که نقد قدرت جزو عناصر اصلی تعریف روشنفکری است. بر همین اساس روشنفکری چیزی «بر» دولت و قدرت است. شما این تعریف را چگونه ملاحظه میکنید؟ اگر این تعریف را قبول کنیم، حکایت روشنفکرانی که «در» قدرت هستند چه میشود؟ آیا میتوان آنها را روشنفکر دانست؟ – چون روشنفکری تعبیری […]
ادامه مطلبروشنفکری و چپ گرایی
سوال اول: چرا اغلب روشنفکران گرایش چپ داشته و دارند و بسیار کم هستند روشنفکرانی که حامی لیبرالیسم و سرمایه داری باشند؟ شاید توجه تاریخچه مفهوم روشنفکری و تاریخچه مفهوم چپ به روشن شدن مطلب کمک کند. روشنفکری در فارسی گاه به عنوان معادل Enlightenmentانگلیسی به کار رفته است (مثلا در دائره المعارف فارسی مصاحب). […]
ادامه مطلبجدال نظريه و واقعيت در تاريخ فرهنگ
سوره: ميخواستيم مانند روال معمول، از توضيحات مؤلف دربارهي کتاب شروع نکنيم. اما در صحبتي که با آقايان داشتيم، به نظر رسيد که ايدهي اصلي کتاب چندان واضح نيست. لذا لطفاً کمي در مورد خط کلي کتاب توضيح دهيد.اخگر:کتاب شامل يک مقدمه، پنج فصل و يک مؤخره است. در فصل اول برخي ملاحظات معرفتشناسي و […]
ادامه مطلبهگل و مساله اصالت ماهیت یا وجود
گاهی گفته شده است (1) که فلسفة هگل فلسفهای است مبتنی بر اصالت ماهیت. طبعاً به نظر فیلسوفان اسلامی متأخر به چنین فلسفهای همان اشکالاتی وارد است که به هر فلسفة مبتنی بر اصالت ماهیتی وارد است. نتیجه اینکه اگر هگل با رأی ملاصدرا در باب اصالت وجود آشنا بود فلسفهاش صورتی دیگرگونه مییافت و […]
ادامه مطلبخاطره های زود
باز دارد فصل انتخابات می شود و شلوغی های آن، شور و هیجان رای دادن و رای ندادن یا به کی رای دادن و به چی رای ندادن. فصل انتخابات که می شود خیلی چیزها انگار عوض می شود. تک تک مردم که در کشور ما بر اساس سابقه ای تاریخی و فرهنگی به طور […]
ادامه مطلبسوزني كه سهم ماست
درباره روشنفكري ايران و در طبقهبندي و ارزيابي كارنامه روشنفكرانمان پيشتر چيزهايي نوشتهام كه به صورت كتاب و مقاله منتشر شده است: در اين مقاله نه قصد تكرار نوشتههاي پيشين را دارم و نه قصد بسط و حركت در امتداد آنها را. به عنوان كسي كه از نوجواني تا به حال – يعني بيست سال […]
ادامه مطلبکی می رسد باران؟
1) آيا به شعر صرف نظر از اهميت هنري و ذوقي آن، ميتوان از حيث تاريخ انديشه هم نظر كرد و اگر چنين است دربارهي شعر نو و نيما در تاريخ انديشهي معاصر در ايران چه ميتوان گفت؟ تاريخ انديشه تاريخ بروز درك و دريافتهاي مختلف بشر در دورههاي مختلف است و تلاش براي صورتبندي […]
ادامه مطلب