از "دفتر یادداشتهای بد" ، مجموعه هشتم

این که بعضی بعضی دیگر را مغزشویی می کنند درست
اما این که بعضی پس از مغزشویی شدن از جانب بعضی دیگر
مغزشان آب می رود
حاکی از عیب و علتی در خودشان نیست؟
وجدانا "جنس مغز" در این ماجرا تاثیری ندارد؟!

موضوع: دفتر یادداشت های بد

 

دهان پرنده را نبند...

انتشار گزیده آثار هادی حیدری

موضوع: خبرها

 

رمان و فلسفه

موضوع صحبت من چنانکه اعلام شده "رمان و فلسفه" است و بررسی نسبت بین این دو. صرف نظر از آثار آموزشی‌ای مثل دنیای سوفی که در آنها اندیشه‌های فلسفی در قالب داستانی معرفی شده است و محل بحث ما نیست، همۀ ما تعابیری مثل رمان فلسفی یا فلسفۀ فلان رمان‌نویس را شنیده‌ایم، تعابیری که در ادامۀ این گفتار به آنها بر می‌گردم و دقیق یا غیر‌دقیق بودنشان را بررسی می‌کنیم. از طرف دیگر می‌دانیم که متفکران و فیلسوفان هم گاه دربارۀ رمان سخن گفته‌اند و تحلیلهایی از آن به دست داده‌اند، نمونۀ مشهور و کلاسیک هگل است که در درس‌گفتارهایش دربارۀ زیبایی‌شناسی در مقاطعی به صورت گذرا اما عمیق به رمان اشاره کرده و مثلا گفته است رمان حماسۀ دنیای بورژوا است یا اینکه رمان متعلق به دنیایی است که مناسبات اجتماعی آن به نثر تبدیل شده و عالم شاعرانه در آن جای خود را به عالم منثور داده است . خلاصه اینکه ظاهراً بررسی نسبت رمان و فلسفه موضوعی نیست که نیاز به توجیه داشته باشد. از منظرهای مختلف می‌توان دربارۀ این موضوع به بحت پرداخت و من در این گفتار می کوشم از منظری خاص – یعنی از منظر معرفت‌بخشی- به این مساله بپردازم.

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 

گنگ خوابدیده و شعبده کلمات

سال 1383 که چاپ اول کتاب هویت اندیشان و میراث فکری احمد فردید منتشر شد درباره آن یادداشتها و مقالات مختلفی به چاپ رسید (از جمله مقاله‌ها و یادداشتهایی از حمیدرضا ابک و محمد حسین صدیق یزدچی در روزنامه شرق و سید حسام فروزان در روزنامه همشهری). پیشتر از میان مطالب نوشته شده درباره کتابهای دین اندیشان متجدد: روشنفکری دینی از شریعتی تا ملکیان و قهقهه در خلأ، دو نوشته درباره هر کدام از آنها در این سایت نقل شده است. برای هویت اندیشان و میراث فکری احمد فردید هم همان قاعده آوردن دو مطلب رعایت شده است و از میان نوشته‌ها نقدی که در سوره منتشر شده بود نقل شد.
در پایان سال 1383 استاد بهاءالدین خرمشاهی در پاسخ به نظرخواهی سالانه مجله ارجمند نگاه نو از سر بزرگواری و چنانکه در یادداشتشان مشاهده می‌شود بدون آشنایی شخصی با نویسنده، این کتاب را برگزیده و در مطلبی با نام گنگ خوابدیده وشعبده کلمات معرفی کرده بودند. در کنار آن نقد پیشگفته، نوشته استاد خرمشاهی نیز در اینجا نقل می‌شود. بیش از هر چیز برای سپاس از کرامت ایشان و نیز ذکر این که نویسنده هویت‌اندیشان در سالهای آخر دبیرستان و آغاز دانشگاه گه گاه به دائره المعارف تشیع می‌رفت و از راهنمایی‌هایی استادانه جناب خرمشاهی در حوزه ترجمه و تحقیق در خوان کرمی که ایشان و استاد کامران فانی در آنجا گسترده بودند بهره‌مند می‌شد. طبیعی است که استاد خرمشاهی آن تازه‌جوانی را که برای سوال گه گاه مزاحم ایشان شده بود و نام ونشان و معرفی نداشت به خاطر نداشته باشند. اما طبعا "نکویی" ایشان در خاطر آن مراجع همیشه ماندگار است. متاسفانه تا پیش از این هیچگاه برای نویسنده کتاب برگزیده ایشان در آن سال، این مجال پیش نیامده است که آن بزرگ‌منشی را یاددآوری کند. قطعا ایشان و امثال ایشان نیازی به این یادآوری‌ها و سپاسگزاری‌ها ندارند، اما ذکر آن گونه بزرگواری‌ها در برخورد با مراجعان جوان برای دیگرانی از جمله همان مراجع کم سن و سال آن روزها ضرورت دارد و آموزنده است.

موضوع: خواندنی ها

 
 

آلبوم (2)

چند عکس از محمد منصور هاشمی (2)

موضوع: شنیدار/دیدار

 

از دفتر یادداشتهای بد ، مجموعه هفتم

از مهیب‌ترین مهیب‌های دنیاست خواب دیدن
نه فقط کابوس‌های ترسناک
که شیرین‌ترین رویاها نیز؛
خواب که می‌بینی در بند دروغی هستی که تشخیص‌اش نمی‌دهی و کارهایی می‌کنی که نقشی در آنها نداری. مهار چیزی در دست تو نیست و نه حتی مهار خودت – البته این دومی را وقتی بیدار می‌شوی می‌فهمی.
شاید هم خوبی بیداری این است که از آن بیدار نمی‌شویم!

موضوع: دفتر یادداشت های بد

 

اندیشمند دوره استقرار

یادداشتی درباره مصطفی ملکیان و جایگاه او در اندیشه معاصر ایران

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 

متافیزیک دائرةالمعارف و وضع کنونی آن در ایران

دائرةالمعارفها امروزه صورت و "فیزیکی" دارند که کم و بیش برای همة کتابخوانان شناخته‌شده است. اما اینکه پدید آمدن این‌ گونه (ژانر) همزاد چه تصوراتی بوده است و این تصورات چه وضع تاریخی و چه سیری داشته، بحثی را لازم می‌آورد که می‌توان آن را بحث در "متافیزیک" دائرةالمعارف‌نویسی خواند. با تأمل در این بحث می‌شود نسبت آثاری را که اکنون در ایران تولید می‌کنیم با نمونه‌های مشابه در جهان سنجید و از این رهگذر احتمالاً به خودآگاهی تاریخی‌ای رسید که برای ادامة درست مسیر دائرةالمعارف‌‌نویسی مفید و چه بسا بتوان‌ گفت ضروری است.

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 

از "دفتر یادداشتهای بد" ، مجموعه ششم

در طبیعت نه ماست هست نه پنیر
نه حتی شیر جوشیده
جوشاندن شیر همانقدر تصرف در طبیعت است که استفاده از اینترنت
تصرف انسان در طبیعت همانقدر طبیعی است
که شکارگری گرگ و چریدن گوسفند
ضمنا
در طبیعت مطلقا اخلاق نیست
شگفت‌انگیز بودن انسان
در درک زشتی ظلم است
در فراتر رفتن از طبیعت

موضوع: دفتر یادداشت های بد