فلسفه و ادبیات (2)

گفتگوی محمد الیاس قنبری و محمد منصور هاشمی درباره تعاملها و تقابلهای ادبیات و فلسفه (بخش دوم)

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 

فلسفه و ادبیات (1)

گفتگوی محمد الیاس قنبری و محمد منصور هاشمی درباره تعاملها و تقابلهای ادبیات و فلسفه (بخش اول)

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 

میزگردی درباره "زنگ هفتم"

گفتگوی بهاره ارشد ریاحی، میثم امیری، ابراهیم اکبری دیزگاه و محمد منصور هاشمی

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 

به بهانه درگذشت فیدل کاسترو

در هفته اول آذر ماه امسال (1395/9/5) فیدل کاسترو درگذشت و به نامی تبدیل شد در تاریخ. اگرچه در واقع او سال‌ها پیش از درگذشتش جزئی از تاریخ شده بود. فیدل کاسترو مبارزی بود با شخصیت محکم کاریزماتیک. پیش آمده است کسانی را ببینم که با کاسترو ملاقات داشته‌اند و تأثیر آن دیدار و مصاحبت را در آنها دیده‌ام. قطعا او شخصیتی داشت خاص. اما این همه ماجرا نیست. مهم این است که شخصیت خاص او و آرمانهایش چه دستاوردهایی را برای سرزمینش رقم زده بود و چه تبعات مثبت و منفی‌ای برای مردمش داشت؟

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 

چند نکته درباره فرانسیس بیکن (بخش دوم)

درباره اینکه ما حقایق ریاضی و منطقی را چگونه درمی‌یابیم میان صاحب‌نظران اختلاف هست؛ اینکه آنها را شهود می‌کنیم یا بر اساس تجربه می‌فهمیم، حقایقی هستند فطری یا تجربی؛ قواعد ذهن ما هستند که بر عالم اعمالشان می‌کنیم یا قواعد عالم‌اند که از پیش در ذهن ما نهاده شده‌اند یا حقایق عالم‌اند که رفته‌رفته کشف‌شان می‌کنیم. اما درباره حقایق تجربی چنین بحثی در کار نیست. واضح است که ما بر اساس تجربه و آزمون و خطا واقعیت را می‌شناسیم. این فرایند چگونه است؟ ظاهرا بیش از همه متکی است بر انباشت تجارب؛ یعنی استقرا...

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 

چند نکته درباره فرانسیس بیکن (بخش نخست)

درباره تفاوت‌های دنیای قدیم و دنیای جدید بسیار سخن گفته شده است؛ دنیای پیش از رنسانس و دنیای پس از آن. از بحث‌های انتزاعی و صرفا فلسفی گرفته از قبیل تغییر نسبت انسان با وجود تا بحث‌های انضمامی و صرفا اجتماعی از قبیل رشد اقتصادی اروپاییان و قدرت سیاسی آنها و حتی تفوق نظامی نیروی دریایی‌شان. به معنایی همه این تحلیل‌ها درست است و به عبارت بهتر همه آنها بهره‌ای از حقیقت دارند. به معنایی دیگر حتی می‌توان گفت هیچ مرز مشخص و قاطعی دوره‌های تاریخی را از هم جدا نمی‌کند و هر زمانی ادامه زمان پیش از خود است و دوره‌بندی انتزاع ذهن آدمی است...

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 
 

بحث‌هایی درباره معنویت (بخش سوم)

مکاتبات علی قیدی و محمد منصور هاشمی (3)

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 

معاصر بودن در ناهمتاریخی

معاصر بودن چه معنایی دارد؟ از یک لحاظ این پرسشی است بسیار ساده که پاسخی لغت‌نامه‌ای دارد؛ معاصر بودن یعنی در یک عصر بودن و نیز معاصر بودن یعنی معاصر ما بودن و در عصر ما بودن. از یک لحاظ دیگر اما این پاسخ ربطی به آن پرسش ندارد. اگر آن پرسش نه پرسشی واژه‌شناسانه که پرسشی فلسفی بوده باشد پاسخ آن هم باید از همان سنخ باشد، پاسخی فلسفی. چگونه معاصر بودن به پرسشی فلسفی تبدیل می‌شود؟ وقتی پرسش ناظر به این امر است که چه چیز معاصر ماست در حقیقت پرسشی طرح شده است درباره جایگاه تاریخی ما، پرسشی درباره اینجا و اکنون. در این پرسش نکته‌ای ظریف در تقدیر است: هر چه در اینجا و اکنون هست، اینجایی و اکنونی نیست، هر چه در زمان ما هست، همزمان ما نیست، و هر چه در این تاریخ پدید می‌آید جایگاهی تاریخی نخواهد داشت و نماینده اینجا و اکنون و زمانه و زیست ما و افزوده‌ای بر پیشینه تاریخی و نقطه عطفی در سیر تاریخ نخواهد بود. مفهوم معاصر بودن به این معنا، از آن جهت که مستلزم تأملی است در وضع تاریخی، پرسشی است فلسفی...

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 

هیچ هنری بی‌ارتباط با جامعه نیست

هیچ هنری نمی‌تواند بازنمایاننده آمال یا آلام همه مردم یک جامعه باشد و برای همه مردم معنی‌دار. جامعه متکثر است و گروه‌های مختلف اجتماعی عوالم مختلف دارند و سلایق و علایق متفاوت. هیچ هنری هم نمی‌تواند بدون پیوند با بخش یا بخش‌هایی از مردم یک جامعه و آمال یا آلام آنها معنی‌دار باشد و وجود داشته باشد. هنر تا آنجا که جستجوی شخصی هنرمند است بدهکار جامعه نیست، بدهکار هیچ‌کس و هیچ‌چیز نیست. هنرمند آزاد است از هفت دولت و هفتاد و دو ملت. هنرمند تنها در قبال هنر مسئولیت دارد. اما هنرمند در جامعه است و هنر در تاریخ؛ هنر تاریخ دارد و در تاریخ معنا می‌یابد و تاریخ هنر پیوند دارد با دیگر جنبه‌های "تاریخ" که بدین معنا همواره تاریخ بشر است، با تاریخ اجتماعی و سیاسی و فرهنگی و اقتصادی و فکری و اعتقادی. جستجوی هنرمند می‌تواند جستجویی شخصی باشد...

موضوع: نوشته ها و گفته ها

 
صفحه قبل صفحه بعد