این روزهای من


این روزهای من


دو کتاب آماده انتشار دارم. اولی مجموعه ای است کم حجم شامل هفت داستان کوتاه به هم پیوسته به نام "زنگ هفتم: ماریان کجا بود؟" راوی هر هفت قصه یک نفر است و همه قصه ها به نحوی به فضاهای آموزشی ربط دارد. مجموعه با ماجرایی از دوره دبستان راوی شروع می شود و با ماجراهایی دیگر در دوره های راهنمایی و دبیرستان و کلاسهای زبان ادامه می یابد. شش زنگ از هفت زنگی که مجموعه را تشکیل می دهند مربوط به این فضاهاست (یادتان که هست مدرسه ها معمولا شش زنگ داشتند، چهار زنگ صبح و دو زنگ بعد از ظهر). در زنگ هفتم دختر راوی به مهد کودک می رود و ماجرایی پیش می آید که گویی راوی را در تعارض میان زنگ های قبلی قرار می دهد و او را وا می دارد گذشته را مرور کند، چون ناگزیر است در تنگنای اخلاقی ساده ای که با آن موجه شده تصمیمی بگیرد که برایش دشوار است. راوی مجموعه در طول زمان بزرگ می شود یعنی لحن قصه های ابتدایی ساده تر و کودکانه تر و لحن قصه های بعدی بزرگسالانه تر و پیچیده تر است. راوی در هر قصه فقط همان قصه را روایت می کند و به عبارت دیگر راوی هیچ یک از قصه ها از نقل قصه های قبلی و بعدی خبر ندارد یا آنها را به خاطر نمی آورد. مجموعه ماجراها و تکنیک روایت داستانها ساده است اما در پس زمینه این ماجراهای ساده و شخصی طرحی از تغییر و تحولات زمانه را می توان دید. در واقع تلاش شده است که هر ماجرای ساده رنگی هم از زمانه داشته باشد و ماجراهای راوی تناسب داشته باشد با فضای جامعه راوی در هر دوره و به این ترتیب مجالی بشود برای فکر کردن دوباره ما به خاطراتمان، آرزوهایمان و شرایطمان. تقریبا دوسالی هست که این مجموعه را نهایی کرده ام. قرار بود نشر چشمه آن را جزء مجموعه داستانهایی که زیر نظر دوست عزیزم مهدی یزدانی خرم چاپ می شود منتشر کند که متاسفانه این نشر به محاق توقیف رفت. کتاب هم بلاتکلیف ماند. بعد از رمان کوتاه "قهقهه در خلاً" این دومین کتاب داستانی است که منتشر می کنم. الان هم باید یک نمایشنامه را بازنویسی و آماده انتشار و طرح رمان دیگری را که به زودی نوشتنش را شروع می کنم نهایی کنم. راستی سایتم هم در آخرین مراحل طراحی است و "زنگ هفتم: ماریان کجا بود؟" در کنار خیلی دیگر از مقاله هایم روی آن قرار خواهد گرفت. کتاب چاپ کردن در ایران برای نویسنده ها نفع مادی خاصی ندارد و نشر الکترونیک راهی است برای ارتباط سریعتر و راحت تر با مخاطبان. اگر کارها کار باشند راهشان را در طول زمان باز می کنند و اگر این ویژگی را نداشته باشند از نظر من چه بهتر که بدون قطع شدن درختها زودتر منتشر و فراموش شوند!
کتاب دوم مجموعه ای ست از مقاله هایم با عنوان " اندیشه هایی برای اکنون". این کتاب آخرین مراحل آماده سازی را طی می کند و نشر علم آن را منتشر خواهد کرد. این مجموعه دومین مجموعه مقالات من است که به صورت کتاب منتشر می شود. مجموعه پیشین "خدا و بشر: چند مبحث کلامی در تاریخ اندیشه اسلامی" ( که مثل اکثر دیگر کارهایم انتشارات کویر آن را منتشر کرده است) دربردارنده مقالاتی بود که در حوزه کلام اسلامی و بیشتر برای "دانشنامه جهان اسلام" نوشته ام. این مجموعه شامل مقالات فلسفی و فکری و ناظر به تاریخ اندیشه معاصر در ایران و مباحث جاری است. وجه مشترک مقاله های مجموعه همین ناظر به مباحث جاری و مبتلا به بودن آنهاست، یعنی حتی مثلا مقاله های راجع به ملاصدرا و هگل و ویتگنشتاین هم به جهت نقد درکی رایج در فضای فکری ما نوشته شده اند ( به عنوان نمونه در نقد مفاهیم حرکت جوهری و اضافه اشراقیه، یا درک اصالت ماهیتی از فلسفه هگل، یا در نقد توسل به مفهوم شباهت خانوادگی ویتگنشتاین). مقاله های ناظر به اندیشه معاصر در ایران هم در حقیقت ادامه کارهای من در کتابهای "صادق هدایت"، "هویت اندیشان و میراث فکری احمد فردید" و "دین اندیشان متجدد: روشنفکری دینی از شریعتی تا ملکیان" است و شامل مقالاتی در نقد و بررسی آثار و آراء مهدی بازرگان، مصطفی رحیمی، آرامش دوستدار، مراد فرهادپور و دیگران. به علاوه مقاله هایی موضوع محور هم در مجموعه هست مثلا درباره نسبت فلسفه و رمان و نیز هنر معاصر ایران و مساله هویت ملی و جهانی. کارهای وقت گیر نهایی کردن این مجموعه که تمام بشود می روم به سراغ تکمیل "ناهمتاریخی: طرحواره ای در پدیدار شناسی روح بازمانده" که در چند سال اخیر دغدغه اصلی فکری و به نوعی راهنمای مطالعات و تاملاتم بوده است. در حین نوشتن و آماده کردن کتابها هم طبق معمول مشغول نوشتن یادداشت و مقاله برای نشریات هستم. در ایام اخیر بیشتر برای سه مجله نوشته ام و می نویسم: "مهرنامه" و "اندیشه پویا" و "حرفه:هنرمند".


یادداشت محمد منصور هاشمی
منتشر شده در مهرنامه، ش26، آبان 1391

موضوعات: خبرها