فلسفه اخلاق یکی از شاخههای مورد توجه فلسفه در میان جوانان ایرانی در سالهای اخیر بوده است. تحلیل علت این علاقه موضوعی جامعهشناختی است که در اینجا نمیخواهم به آن بپردازم. صرفا در حد اشاره بگویم که مسأله تغییر عرفیات از سویی و احکام شرعی و رسمی از سوی دیگر از علل این توجه بوده است. اگر از این منظر به قضیه نگاه کنیم طبعا مردمشناسی و جامعهشناسی از حیث دریافت عرفیات و روانشناسی از جهت کمک به حل تعارضات میتواند کارآمدتر باشد از فلسفه اخلاق. ولی در هر حال نفس توجه به بحث عقلی و روشمند و منطقی درباره امور و از آن جمله اخلاق اتفاقی است خجسته و باید آن را به فال نیک گرفت؛ شاید از همین دریچه کسانی به تأمل در دیگر جنبههای اخلاق هم وارد شوند. هر چه باشد اخلاقی بودن بیتردید یکی از مهمترین ممیزات آدمی است و اندیشیدن به این مشخصه کمال انسانی ضروری است و راهگشا.
درباره فلسفه اخلاق خوشبختانه کتابهای کارآمدی به فارسی ترجمه و تألیف شده و موجود است. یکی از کتابهای خوشتألیف و مفید در این حوزه کتاب هری جی. گنسلر است که خواننده علاقهمند را به صورتی منظم و مرتب و فراگیر با مباحث و رویکردهای موجود در این حوزه آشنا میکند. در این کتاب این مباحث و رویکردها مطرح شده است: نسبینگری فرهنگی، شخصیانگاری، فراطبیعتباوری، شهودباوری، عاطفهگرایی، توصیهگرایی، یکدست بودن، قاعده زرین، عقلانیت اخلاقی، پیامدگرایی، فضیلت، قانون طبیعی، تلفیق دیدگاهها.
ویراست نخست کتاب گنسلر را چندسال قبل حمیده بحرینی با ترجمهای رسا و درست به فارسی برگردانده بود و اکنون خوشبختانه ترجمه ویراست دوم کتاب هم – که فصولی افزون بر ویراست نخست دارد – به قلم ایشان منتشر شده است. انتشار ویراست دوم این کتاب را به دوست عزیز، خانم حمیده بحرینی، که پیشتر هم یکی از ترجمههایشان را برای مخاطبان “ما کم شماریم” معرفی کرده بودم (اینجا) تبریک میگویم. دوستداران فلسفه اخلاق حتما از مراجعه به این کتاب بهره خواهند برد.
درآمدی جدید به فلسفه اخلاق
نوشته هری جی. گنسلر
ترجمه حمیده بحرینی
ویراسته مصطفی ملکیان
نشر آسمان خیال
زمستان 1395