نوشته ها و گفته ها

پست بهاری (۵)

امسال آمدن بهار و جشن نوروز برای من پیش و بیش از هر چیز چند رباعی از رباعیات منسوب به خیام را تداعی کرد. نوشتم “رباعیات منسوب” چون دیگر همه می‌دانیم که بسیاری از آنچه به نام رباعیات خیام می‌شناسیم معلوم نیست از او باشد و از قضا به لطف پژوهش‌های صبورانه گروهی از محققان حتی می‌دانیم که سراینده واقعی برخی از آن رباعیات کیست. اما به هر حال، سرجمع، ذوق ایرانیان و فارسی‌زبانانِ اهل فرهنگ...

پوشش و قدرت

در چندماهه اخیر سالِ رو به پایان ۱۳۹۶ به طور قطع یکی از چالش‌های اجتماعی جامعه ما مسأله حجاب و اجبار و الزام قانونی آن بوده است. الان ماجرا آن‌قدر جدی شده است که بحث حتی میان خود روحانیان اهل حکومت هم داغ شده باشد و یکی از سر دلسوزی برای نظام و حفظ حرمت اسلام بگوید سخت نگیرید و دیگری برای پاسداری از ابهت حکومت، طرف مقابل را به فقه‌نشناسی متهم کند و بگوید باید سخت گرفت. طبعاً ورود به چنین بحث داغی...

دو پژوهش خواندنی درباره مسأله‌های زنان ایران

درباره مطالعات مرتبط با زنان نیز مانند بسیاری حوزه‌های دیگر در سال‌های اخیر کتاب‌های خوب و مفیدی به فارسی ترجمه شده است، از جامعه‌شناسی و روان‌شناسی زنان تا معرفی شاخه‌های گوناگون فمینیسم. ترجمه برای ما و در جامعه ما ضرورت دارد و سبب وسعت یافتن منظر و صیقل خوردن زبان و توانمندی و غنای ذهنی‌مان می‌شود. بااین‌همه ترجمه قطعاً کافی نیست. با صرف ترجمه ما به مقام “سوژگی” دست نخواهیم یافت...

وضع زنان و مدنیت جوامع

در ایران رسم شده است که روز ولادت حضرت زهرا (س) را روز زن بنامیم، روزی که زنان در مقام مادر یا همسر تکریم می‌شوند. همچنانکه به قیاس همین روز، روز ولادت حضرت علی (ع) هم روز مرد شده است و در آن از مردان در مقام پدر یا همسر تقدیر می‌شود. خیلی هم خوب است. جامعه ما روزهای شاد و روزهای جشن و روزهای خوشی و تفاهم کم دارد و چه بهتر که چنین ایامی وجود داشته باشد و بهانه‌ای بشود برای ابراز مهربانی و خوش...

اندیشمندِ بزرگِ دوست‌داشتنی

اینکه عصر یکی از روزهای خدا کسی سکته کرده باشد، عجیب نیست، اما اینکه پس از انتشار خبر سکته کسی این مقدار التهاب ببینی و با تلفن‌ها و پیام‌های گوناگون مواجه شوی که همگی یک مضمون دارد عادی نیست؛ از دور و نزدیک و از کسانی که با داریوش شایگان شخصاً آشنایی دارند تا کسانی که حتی یکبار هم او را ندیده‌اند همه با این تصور که تو شاید خبر موثقی داشته باشی می‌پرسند حال او چه‌طور است؟ این مقدار توجه به...

درباره فوتبال، فلسفه، هنر و چیزهای دیگر

در زندگی کارهای متنوع کم نکرده‌ام، اما حرف زدن درباره فوتبال از آن مواردی است که خودم هم فکرش را نمی‌کردم! فرهنگستان فوتبال (به سردبیری آقای سید عبدالجواد موسوی) سایت ورزشی وزین و محترمی است و آقای هومان دوراندیش هم دوست ارجمندی که پیشتر نیز با همدیگر مصاحبه‌های مفصل داشته‌ایم. گمان می‌کنم اینکه چرا این گفتگو انجام شده است از خلال خود مصاحبه معلوم باشد، پس اینجا بیشتر توضیحی نمی‌دهم و تنها آرزو...

درباره مارسل پروست و فانوس جادویی زمان

  عصر دوشنبه یازدهم دی‌ماه ۱۳۹۶ به همت همیشه‌ستودنی جناب آقای علی دهباشی “شب مارسل پروست” از سلسله شب‌های مجله “بخارا” با حضور استادان ارجمندی همچون دکتر ژاله آموزگار، دکتر نصرالله پورجوادی، دکتر محمدرضا باطنی و دکتر ایرج پارسی‌نژاد برگزار شد. مناسبت این شب انتشار کتاب “فانوس جاودیی زمان” اثر استاد داریوش شایگان بود. در این شب علاوه بر ایشان رمان‌نویس...

درباره “ارجاع” دادن

دوستان “ما کم‌شماریم” دیده‌اند که گاهی پیش می‌آید به بهانه‌ای به نقد شیوه‌ها و رویکردهایی بپردازم که تأمل درباره آنها را بی‌فایده نمی‌دانم (برای نمونه اینجا). در این یادداشت کوتاه هم می‌خواهم با ذکر دو نوع ارجاع به کارَک‌های خودم – یکی در نوشته‌ای فارسی و دیگری در نوشته‌ای عربی- به نقد این شیوه‌های ارجاع دادن و به ذکر ملاحظاتی درباره آنها بپردازم. بنا بر روش معمول پیشین در اینجا...

تأمل درباره وضعیت “ناهم‌تاریخی”

ایمان افسریان: بحث را از توضیحی در مورد مفهوم تاریخ و تاریخمندی شروع کنیم. محمدمنصور هاشمی: برای تاریخ دو معنای متفاوت می‌توان در نظر گرفت. یکی علم به احوال گذشتگان، و دیگری جریان تاریخ یا به عبارت بهتر قرار داشتن در موقعیتی که گذشته را به آینده پیوند می‌دهد؛ گذشته به این معنیِ اخیر پایان‌یافته و تمام‌شده نیست، بلکه ظرف امکانات و محدودیت‌های فعلی ما هم هست. آن معنای نخست را بشر از دیرباز...

محمد منصور هاشمی ما کم شماریم
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!