روشنفکران دینی در مقام متکلمان روزگار

سوال: اگر ما پدیده روشنفکری دینی را به صورت یک جریان در نظر بگیریم ، می خواستم به عنوان سوال اول بپرسم که بستر تاریخی ظهور این اندیشه چه بوده است؟ جواب: روشنفکری دینی در بستر مواجهه ما با تجدد به وجود آمده است. مدرنیته غرب بر کشورهایی مانند ایران عارض شد و برخورد آن با عوالم سنتی مشکلات و مسایلی ایجاد کرد. طبعا کسانی هم پیدا شدند که این مشکلات و مسایل را طرح کنند و در صدد حل آنها بر آیند...

گفتگویی درباره مراحل اندیشه‌ورزی عبدالکریم سروش

س.لطفاً به عنوان اولین سوال بفرمایید که اندیشه دکتر سروش از لحاظ تاریخی به چند مرحله کلی تقسیم میشود؟ ج.همانطوری که در کتاب دین اندیشان متجدد هم توضیح داده ام به نظر من اندیشه دکتر سروش را میتوان به شش مرحله کلی تقسیم کرد. البته باید تاکید کنم که این تقسیم بندی ها مطلق نیست و صرفا برای درک بهتر سیر تطور اندیشه ها است. دوره اول: مربوط به زمانی است که دکتر سروش جوان از انگلستان بازگشته و در فضای...

دائره المعارف قرآن

اصل انگلیسی “دایره المعارف قرآن” به سرویراستاری جین دمن مک‌اولیف برای پژوهشگران حوزه مطالعات اسلامی و علاقمندان به اسلام‌شناسی و قرآن‌پژوهی اثری است آشنا؛ کتابی کم و بیش خوشخوان و کاملا قابل استفاده برای آشنایی بیشتر با قرآن کریم و مفاهیم و مطالب آن. این کتاب مرجع با همت جمعی از ویراستاران و مشارکت گروهی از مترجمان در حال ترجمه به زبان فارسی است و خوشبختانه در روزهای اخیر ترجمه جلد...

انسان خاکی، علوم افلاکی

جلال‌ آل‌احمد گفته است: «از غرب یک مقدار چیز ما لازم داریم بگیریم اما نه همه چیز را. از غرب یا در غرب ما در جست‌وجوی تکنولوژی هستیم. این را وارد می‌کنیم عملش را هم می‌آموزیم. گرچه غربی نیست و دنیایی است اما دیگر علوم انسانی را نه. علوم انسانی یعنی از ادبیات بگیر تا تاریخ و اقتصاد و حقوق. اینها را من خودم دارم و بلدم…. ریش‌تراش برقی و این ضبط‌صوت مورد احتیاج ماست. درست. اما اندیشه‌هامان که...

چرا تعجب نمی‌کنیم؟

در شماره ۳۵ ماهنامه محترم همشهری (دی ۱۳۸۸) پرونده‌ای هست درباره بومی‌سازی علوم انسانی و در آن پرونده مصاحبه‌ای هست با آقای دکتر ابراهیم فیاض در این‌باره. درباره کل ماجرای بومی‌سازی علوم انسانی می‌شود بحث‌های فراوانی مطرح کرد. درباره آراء مطرح شده در پرونده پیش‌گفته هم نکات گوناگونی قابل طرح است. من در این یادداشت به این مطالب نمی‌پردازم (درباره کل ماجرا مقاله‌ای نوشته‌ام با نام “انسان خاکی،...

فلسفه در دوره تجدید حیات فرهنگی غرب

“فلسفه در دوران تجدید حیات فرهنگی غرب” با عنوان فرعی “از دانته تا کامپانلا” آخرین اثر منتشر شده آقای دکتر کریم مجتهدی است که همه اهل فلسفه در ایران با نام و آثارشان آشنا هستند. این کتاب که اخیرا انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی آن را منتشر کرده است شامل فصلهایی است در شناخت کلی دوره تجدید حیات فرهنگی غرب (یا به اصطلاح رایج فرانسوی “رنسانس”) و...

هویتِ اثر، اثرِ هویت

از “اثر هنری” که سخن می‌گوییم تصویری آرمانی در ذهنمان شکل می‌بندد، چیزی ورای زمان و مکان، اتفاقی زیبا و ژرف، و البته مطلق و محض. اثر هنری واقعی، حتما بهره‌مند از زیبایی و ژرفاست و اگر شاهکار باشد، قطعا زمان و مکان را درمی‌نوردد، اما مطلق و محض نیست. یعنی ورای زمان و مکان نیست و حتی بهره‌ای از زیبایی و ژرفایش هم زمینه‌محور است. نیازی به مثال زدن نیست. هر اثری را که به بزرگی و جاودانگی...

از خدا دولت این غم به دعا خواسته‌ام

بعضی می‌گویند موسیقی سنتی ایران و به طور خاص آواز غم‌انگیز است. هر کس حق دارد سلیقه و علاقه خود را داشته باشد. به ویژه این که به علل مختلف – از بیوشیمیایی گرفته تا تربیتی – وضع روانی آدمها متفاوت است. کسانی که چیزی را نمی‌پسندند حق دارند آن را نشنوند. اما لابد در مقابل کسانی هم که آن را می‌پسندند حق دارند آن را بشنوند و بگویند چرا آن را دوست می‌دارند. گمان می‌کنم غم‌انگیز برای انسانهای مختلف...

محمد منصور هاشمی ما کم شماریم
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!