انسان خاکی، علوم افلاکی

جلال‌ آل‌احمد گفته است: «از غرب یک مقدار چیز ما لازم داریم بگیریم اما نه همه چیز را. از غرب یا در غرب ما در جست‌وجوی تکنولوژی هستیم. این را وارد می‌کنیم عملش را هم می‌آموزیم. گرچه غربی نیست و دنیایی است اما دیگر علوم انسانی را نه. علوم انسانی یعنی از ادبیات بگیر تا تاریخ و اقتصاد و حقوق. اینها را من خودم دارم و بلدم…. ریش‌تراش برقی و این ضبط‌صوت مورد احتیاج ماست. درست. اما اندیشه‌هامان که...

چرا تعجب نمی‌کنیم؟

در شماره ۳۵ ماهنامه محترم همشهری (دی ۱۳۸۸) پرونده‌ای هست درباره بومی‌سازی علوم انسانی و در آن پرونده مصاحبه‌ای هست با آقای دکتر ابراهیم فیاض در این‌باره. درباره کل ماجرای بومی‌سازی علوم انسانی می‌شود بحث‌های فراوانی مطرح کرد. درباره آراء مطرح شده در پرونده پیش‌گفته هم نکات گوناگونی قابل طرح است. من در این یادداشت به این مطالب نمی‌پردازم (درباره کل ماجرا مقاله‌ای نوشته‌ام با نام “انسان خاکی،...

فلسفه در دوره تجدید حیات فرهنگی غرب

“فلسفه در دوران تجدید حیات فرهنگی غرب” با عنوان فرعی “از دانته تا کامپانلا” آخرین اثر منتشر شده آقای دکتر کریم مجتهدی است که همه اهل فلسفه در ایران با نام و آثارشان آشنا هستند. این کتاب که اخیرا انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی آن را منتشر کرده است شامل فصلهایی است در شناخت کلی دوره تجدید حیات فرهنگی غرب (یا به اصطلاح رایج فرانسوی “رنسانس”) و...

هویتِ اثر، اثرِ هویت

از “اثر هنری” که سخن می‌گوییم تصویری آرمانی در ذهنمان شکل می‌بندد، چیزی ورای زمان و مکان، اتفاقی زیبا و ژرف، و البته مطلق و محض. اثر هنری واقعی، حتما بهره‌مند از زیبایی و ژرفاست و اگر شاهکار باشد، قطعا زمان و مکان را درمی‌نوردد، اما مطلق و محض نیست. یعنی ورای زمان و مکان نیست و حتی بهره‌ای از زیبایی و ژرفایش هم زمینه‌محور است. نیازی به مثال زدن نیست. هر اثری را که به بزرگی و جاودانگی...

از خدا دولت این غم به دعا خواسته‌ام

بعضی می‌گویند موسیقی سنتی ایران و به طور خاص آواز غم‌انگیز است. هر کس حق دارد سلیقه و علاقه خود را داشته باشد. به ویژه این که به علل مختلف – از بیوشیمیایی گرفته تا تربیتی – وضع روانی آدمها متفاوت است. کسانی که چیزی را نمی‌پسندند حق دارند آن را نشنوند. اما لابد در مقابل کسانی هم که آن را می‌پسندند حق دارند آن را بشنوند و بگویند چرا آن را دوست می‌دارند. گمان می‌کنم غم‌انگیز برای انسانهای مختلف...

علم ، جامعه، اخلاق

برای کسانی که به تامل درباره جنبه‌های اجتماعی علم علاقمندند کتاب “علم، جامعه، اخلاق” (انتشارات مینوی خرد ۱۳۹۱) انصافا مجموعه‌ای است مغتنم و اطلاع‌بخش. کتاب شامل مقالاتی است درباره نسبت علم با قدرت و ثروت، جامعه و عامه، جنسیت، و اخلاق. فهرست مقالات مجموعه و نام نویسندگان و مترجمان آنها به شرح زیراست: وندا باوخ اسپایس، جنیفر کرواسان، سل رستیوو، “درآمدی بر مطالعه جامعه‌شناختی علم و...

اجتهاد مبین

برای کسانی که کارشان به طور تخصصی فقه و اصول نیست کمتر این مجال پیش می‌آید که با فرایند استدلال کردن فقها آشنا شوند. کتاب اجتهاد مبین که حاصل گفتگوهای دوست عزیز حسن اسدی تبریزی است با آیت الله سید محمد حسینی زنجانی – فرزند آیت الله سید عزالدین زنجانی که اخیرا مرحوم شدند – تا حدی این مجال را برای علاقمندان فراهم می‌کند، چرا که در پرسش و پاسخ‌هایی که درباره موضوعات مختلف از ظنی الدلاله بودن قرآن...

چرا حکومتهای کمونیستی تبدیل به حکومتهای سلطنتی می شوند؟

شاید بهتر باشد سوال را به صورت دیگری مطرح کنیم: چرا حکومتهای به اصطلاح کمونیستی تبدیل به حکومتهای سلطنتی نشوند؟ به عبارت دیگر چرا توقع داشته باشیم تبدیل به حکومتهای غیر موروثی دموکراتیک بشوند؟ اگر دموکراسی به معنای ساز و کار به حکومت رسیدن آراء اکثریت در عین حفظ حقوق پایه و آزادی های اقلیت برای فعالیت باشد، صورت پیچیده ای است حاصل رشد مدنی و عقلانی یک جامعه. این صورت پیچیده نه تنها در هر جامعه ای...

محمد منصور هاشمی ما کم شماریم
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!